مقاله

استفاده از ابزارهای پشتیبان برای ارائه و دفاع از ایده‌ها – بخش 2

عکس: بادران

 نمایش دیداری
سخنرانان غالبا از ابزار دیداری (بصری) برای تفهیم محتوای ارائه‌شده به مخاطبانِ سخنرانی‌های آموزنده و ترغیب‌کننده بهره می‌گیرند. ابزار دیداری می‌تواند در اینکه مخاطب چطور اطلاعاتِ ارائه‌شده را درک کند، نقش بزرگی بازی کند. انواع گوناگونی از ابزار دیداری وجود دارد که طیف گسترده‌ای را از برگه‌های ویژه‌ای که میان حاضران پخش می‌شود تا تهیه و نمایش پاورپوینت دربرمی‌گیرد. نوع ابزار دیداری که سخنران به‌کار می‌گیرد، به ترجیح خودش و اطلاعاتی که می‌خواهد ارائه دهد، بستگی دارد. هر نوع ابزار دیداری، مزایا و معایب ویژه‌ی خود را دارد که باید ارزیابی شود تا از مزایای آن در مجموع اطمینان حاصل شود. پیش از افزودن ابزار دیداری به سخنرانی‌ها، سخنران باید دریابد که آیا از این ابزار به‌درستی بهره می‌گیرد؟ آیا ابزار دیداری برای سخنرانی راهگشاست یا باعث حواس‌پرتی می‌شود.
هنگام به‌کارگیری ابزار دیداری، برنامه‌ریزی از پیش ضروری است. لازم است ابزاری انتخاب شود که برای محتوا و مخاطب مناسب باشد. هدف ابزار دیداری، تقویت ارائه است.
اشیا
بهره‌گیری از اشیا به عنوان ابزار دیداری شامل آوردن اشیای واقعی برای تشریح در هنگام سخنرانی است. برای نمونه، سخنرانی‌ای درباره‌ی گره‌زدن شاید با آوردن یک طناب مؤثرتر ارائه شود.
•    مزایا: به‌کارگیری شیء واقعی اغلب زمانی لازم است که تشریح می‌کنید چطور کاری باید انجام شود تا مخاطب بتواند روند را کامل درک کند.
•    معایب: برخی اشیا بیش‌ از اندازه بزرگ‌ هستند یا برای سخنران دسترس‌ناپذیرند و در نتیجه، حمل آنها به محل سخنرانی به‌راحتی امکان‌پذیر نیست.
مدل‌ها
مدل‌ها، به عنوان شمایلی از یک شیء دیگر، هنگامی که به‌کارگیری شیء واقعی به هر دلیل نامناسب یا ناممکن باشد، به‌کار می‌روند. مدل‌‌های اسکلت انسان، منظومه‌ی شمسی یا معماری، نمونه‌هایی از این دست به‌شمار می‌روند.
•    مزایا: مدل‌ها می‌توانند بدلی ساده‌تر و قابل‌فهم‌تر از شیء یا سیستمی واقعی را برای مخاطب فراهم آورند؛ به‌ویژه زمانی که شیء مورد نظر اندازه‌ای بسیار بزرگ دارد یا نمایش آن در جلسه‌ی سخنرانی میسر نیست.
•    معایب: گاهی شاید مدل به واقعیتی که از آن سخن می‌رود، لطمه بزند. برای نمونه، اندازه‌ی عظیم منظومه‌ی شمسی از یک مدل قابل‌درک نیست؛ همچنان‌که شکل واقعی بدن انسان نیز واقعا از روی یک آدمک ساختگی قابل‌مشاهده نیست.
نمودارها
نمودارها برای تجسم روابط میان دو کمیت متفاوت به‌کار می‌روند. از انواع گوناگونی از نمودارها می‌توان به عنوان ابزار کمّی بهره گرفت؛ مانند نمودارهای میله‌ای، نمودارهای خطی، نمودارهای دایره‌ای و نمودارهای نقطه‌ای.
•    مزایا: نمودارها به مخاطب کمک می‌کنند تا آمارها را تجسم کند؛ بنابراین اثری بیشتر از فهرست‌کردن آمار به شکل کلامی دارند.
•    معایب: نمودارها به‌سادگی ممکن است در هنگام نمایش در یک سخنرانی با ارائه‌ی جزئیاتِ بیش‌ازحد، مخاطب را خسته کنند و باعث آشفتگی و پریشانی وی شوند.
نقشه‌ها
نقشه‌ها مناطق جغرافیایی را نشان می‌دهند که برای سخنرانی اهمیت دارند. آنها اغلب هنگام بیان تفاوت‌های میان مناطق جغرافیایی یا نمایش مکان چیزی به‌کار می‌روند.
•    مزایا: وقتی نقشه‌ها ساده و واضح باشند، می‌توانند به شکلی مؤثر برای اشاره به مناطقی مشخص به‌کار روند. برای نمونه، نقشه‌ای که محل ساختمانی را برای بیمارستانی جدید نشان می‌دهد، می‌تواند نزدیکی آن را به مکان‌های کلیدی مشخص کند یا یک نقشه می‌تواند برای نمایش تفاوت‌های توزیع قربانیان ایدز در آمریکای شمالی و کشورهای آفریقایی به‌کار رود.
•    معایب: دربرگرفتن جزئیات بیش‌ازحد روی یک نقشه ممکن است باعث شود مخاطب تمرکز خود را روی نکات کلیدی از دست بدهد؛ همچنین اگر نقشه بی‌تناسب یا غیرواقعی باشد، شاید برای بیان نکات مورد نظر نامؤثر باشد.
جداول
جدول‌ها، سطرها و ستون‌هایی هستند که به واژه‌ها، نمادها و/یا داده‌ها ترتیب می‌دهند.
•    مزایا: فهم جداولِ خوب آسان است. آنها راهی مطلوب برای مقایسه‌ی واقعیت‌ها و کسب درک کلی بهتر از موضوع مورد بحث هستند. برای نمونه، جدول گزینه‌ی خوبی برای مقایسه‌ی میزان باران ماهانه در سه کشور مختلف است.
•    معایب: جداول برای چشم چندان جذاب یا خوشایند نیستند. اگر سخنران اطلاعات زیادی را در فضایی کوچک ارائه دهد یا اطلاعات جداول، به شکل مطلوبی مرتب نباشد، ممکن است باعث کسالت مخاطب شود. جداول گزینه‌ی مطلوبی نیستند اگر بیننده به زمان زیادی برای درک‌شان نیاز داشته باشد. همچنین اگر خوانش جدول دشوار باشد، به یک حواس‌پرتی بصری تبدیل می‌شود؛ اندازه‌ی نوشته‌ها نباید بیش‌ازحد کوچک باشد یا نوشته‌ها نباید بیش‌ازحد به‌ هم نزدیک باشند. در چنین مواردی، جدول بیش از آنکه به بهبود فهم مخاطب کمک کند، به عاملی برای حواس‌پرتی و گیجی مخاطب بدل خواهد شد.
تصاویر
•    مزایا: تصاویر ابزار خوبی برای اشاره به یک نکته یا تأکید بر نکته‌ای خاص برای توضیح موضوع هستند. برای نمونه، هنگام توضیح حلبی‌آبادها در یک کشور جهان سوم مفید است که عکسی از یک حلبی‌آباد را نشان دهید تا شنونده بهتر درک کند که این افراد چطور زندگی می‌کنند. همچنین عکس برای زمانی که شیء واقعی قابل‌مشاهده نیست، راهگشاست. برای نمونه، در کلاس سلامت و آموزش درباره‌ی کوکائین، معلم نمی‌تواند کوکائین به کلاس بیاورد؛ چون غیرقانونی است؛ اما می‌تواند عکسی از کوکائین را به دانش‌آموزان نشان دهد. نمایش تصاویر محلی نیز می‌تواند به تأکید بر اینکه موضوع‌تان چقدر در منطقه‌ی مخاطب مهم است، کمک کند.
•    معایب: اگر عکس بیش‌ازحد کوچک باشد، فقط عاملی برای حواس‌پرتی خواهد شد. اگر از پاورپوینت یا سایر وسایل نمایشی استفاده نکنید، بزرگ‌کردن تصاویر می‌تواند هزینه‌بر باشد.
طراحی یا ترسیم شکل
•    مزایا: طراحی یا ترسیمِ شکل زمانی به کار می‌رود که عکس نمی‌تواند آنچه را که سخنران دقیقا می‌خواهد نشان یا توضیح دهد، به نمایش بگذارد. همچنین هنگامی که عکس جزئیات زیادی دارد، این روش قابل‌استفاده است. برای نمونه، یک طرح‌واره یا شکلی از سیستم گردش خون در کل بدن بسیار مؤثرتر از تصویری واقعی از بدن انسان برای نشان‌دادن این سیستم است.
•    معایب: اگر شکل به‌درستی ترسیم نشود، کیفیتی درهم‌وبرهم و نامؤثر خواهد داشت. البته برای ترسیم اشکال، نیازی نیست طراح یا نقاشی حرفه‌ای باشید، اما باید بتوانید محتوای مورد نظر را به شکلی گویا و قابل‌فهم برای مخاطب ترسیم کنید.

0 اظهار نظر

لطفاً برای ارسال نظر وارد شوید.