مقاله

چرا و چگونه باید از دنیای دیجیتال فاصله بگیریم – بخش 1

عکس: بادران

 سم زدایی دیجیتال یا Digital Detox در واقع دوره‌های کوتاهی است که در آن افراد کاملا داوطلبانه وسایل دیجیتال مثل گوشی‌های هوشمند را کنار می‌گذارند و از شبکه‌های اجتماعی دوری می‌کنند. تکرار و تناوب دوره‌های سم زدایی دیجیتال به خود فرد بستگی دارد. این کار فواید فراوانی برای سلامت روح و جسم دارد. برای آشنایی بیشتر با سم زدایی دیجیتال و نحوه انجام آن با «چطور» همراه باشید.

چرا به سم‌ زدایی دیجیتال نیاز داریم؟ بررسی مثالی پرتکرار
برای اینکه وضعیت آب‌و‌هوا را بررسی کنید به‌سراغ گوشی هوشمندتان می‌روید و به اینترنت متصل می‌شوید. قبل از اینکه برنامه آب‌وهوا را باز کنید، نوتیفیکیشنی دریافت می‌کنید! متوجه می‌شوید یکی از دوستانتان تصاویری از سفرش را به اشتراک گذاشته است.
اتفاقی که معمولا در این شرایط رخ می‌دهد این است: آب‌وهوا را فراموش می‌کنید و تصاویر را می‌بینید. هم‌زمان، برنامه مرورگر گوشی را هم باز می‌کنید تا درباره مقصدی که دوستتان به آنجا سفر کرده، هتلی که در آنجا اقامت داشته و جاذبه‌های گردشگری موردبازدید آنها هم اطلاعاتی به دست آورید.
در همین جست‌وجوها، برای دیدن تصاویر بیشتر از جاذبه گردشگری، وارد اینستاگرام می‌شوید که در این برنامه هم پیام‌ها و لایک‌های جدیدی برای دیدن دارید. شاید بعد از گذشت یک ساعت و انتخاب مقصدی برای سفر آن هم با همه جزئیات، به یاد آورید که فقط می‌خواستید آب‌وهوا را بررسی کنید! این تجربه‌ای واقعی از وقت‌گیربودن دنیای دیجیتال است.
گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها، لپ‌تاپ‌ها و ساعت‌های هوشمند دائم در دسترس افرادند. این دسترسی مداوم به دنیای دیجیتال باعث می‌شود افراد تمرکز ذهنی خودشان را از دست بدهند و دچار حواس‌پرتی شدید شوند. افراد احساس می‌کنند به ارتباط با مردم در فضای مجازی وابستگی دارند. داشتن گوشی هوشمند را که به برقراری این ارتباط کمک کند نیز بخشی از زندگی می‌دانند. منتها در واقع، این افراد بخش‌های مهمی از زندگی واقعی را از دست داده‌اند.

نظر کارشناسان چیست؟
بعضی از روان‌شناسان و کارشناسان روان‌درمانی می‌گویند افراد در مدتی که از گوشی‌های هوشمند استفاده می‌کنند، به‌لحاظ عاطفی و ذهنی از محیط و افراد اطراف جدا می‌شوند. این شرایط نه‌تنها می‌تواند نشانه‌ واضحی از اعتیاد به شکبه‌های اجتماعی باشد که باعث می‌شود افراد با مشکلات خانوادگی، تحصیلی و شغلی مواجه شوند.
شاید گمان کنید استفاده از واژه اعتیاد برای بیان نیاز دائمی به دنیای دیجیتال اغراق‌آمیز است؛ اما این‌گونه نیست. بر اساس نظر کارشناسان، استفاده از فناوری اگر در زندگی روزمره تداخل ایجاد کند، می‌تواند به مشکل تبدیل شود و اعتیاد را به دنبال داشته باشد.
در این میان، شبکه‌های اجتماعی می‌توانند اعتیادآورتر باشند. در این شبکه‌ها افراد شما را تأیید می‌کنند؛ تصاویری را که به اشتراک می‌گذارید می‌پسندند و مطالب و اخباری را که منتشر می‌کنید دنبال می‌کنند. احساس شما در این شرایط مانند کسی است که در دنیای واقعی مورد تعریف و تمجید دیگران قرار می‌گیرد. به زبان خیلی ساده، افراد وقتی دیگران تأییدشان می‌کنند احساس خوبی دارند و شبکه‌های اجتماعی شرایطی فراهم می‌کنند تا افراد این احساس خوب را به‌صورت مداوم تجربه کنند.

آیا فاصله‌گرفتن از دنیای دیجیتال شدنی است؟
شاید امروزه نتوانید زندگی بدون گوشی‌های هوشمند را تصور کنید؛ اما نباید فراموش کرد عمر گوشی‌های هوشمند امروزی تنها کمی بیش از یک دهه است. همان‌طور که می‌دانید، از تبدیل‌شدن اینترنت به شبکه‌ای همگانی بیش از ۳۰ سال نمی‌گذرد. تلفن‌های همراه تا قبل از اینکه جایشان را به گوشی‌های هوشمند بدهند، قابلیت‌های زیادی نداشتند. حتی اگر کمی به عقب‌تر برگردیم، تلفن‌های همراه قدیمی‌تر فقط دو قابلیت داشتند؛ یکی برقراری تماس و دیگری ارسال پیامک.
اعتیاد دیجیتال پدیده‌ای نوین در تاریخ بشریت است. در کنار گسترش پدیده‌های نوین، موانع اجتماعی و فرهنگی هم برای جلوگیری از آنها وارد صحنه می‌شوند. در بعضی از کشورها، رستوران‌ها استفاده از گوشی‌های هوشمند روی میزها را ممنوع کرده‌اند و برای ترغیب مردم به این کار، طرح‌های تشویقی مانند دسر رایگان را به مشتریانشان پیشنهاد می‌دهند.
همچنین، بعضی از شرکت‌های فناوری کارمندانشان را به داشتن روز تعطیلی دیجیتال تشویق می‌کنند. در روز تعطیلی دیجیتال، افرادشان را ملزم می‌کنند که یک روز کامل یا بخشی از یک روز از وسایل الکترونیک استفاده نکنند. آنها در این شرایط می‌توانند واقعیت‌های غیردیجیتالی زندگی را تجربه کنند. همه اینها می‌تواند به سم زدایی دیجیتال و ترک اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی کمک کند. اما روش‌ جامع‌تری هم وجود دارد.
ادامه دارد ...

0 اظهار نظر

لطفاً برای ارسال نظر وارد شوید.